وزير راه و شهرسازي گفت: كاري كه در وزارت راه و شهرسازي در حوزه مسكن در حال انجام است اين است كه ۱۰ نمونه طرح بازآفريني شهري را براي جايگزيني با طرح جامع شهر در دست طراحي داريم تا در شهرهاي بزرگ، متوسط و كوچك به عنوان الگو اجرا شود.

 به گزارش روابط عمومی سازمان ملی زمین و مسکن، عباس آخوندي در مراسم گراميداشت روز جهاني اسكان بشر كه اولين دوشنبه اكتبر هر سال برگزار مي‌شود صبح امروز دوشنبه ۱۳ مهر با حضور در سازمان ملي زمين و مسكن با ابراز خوشحالي از حضور در مراسمي با موضوع مهم بشريت گفت: مسئله اصلي من بعد از ۳۶ سال حضور در سمت‌هاي مختلف، انسان است. مشكلي كه پيدا كرده‌ايم مبحث انسان است و اين‌كه انسان را گم كرده‌ايم و درگير اعداد و ارقام و كالبد و خشت و مسائلي از اين دست هستيم. آن‌هم انسان ايراني كه مي‌خواهد به كشورش حس تعلق داشته باشد و از زندگي در ايران لذت ببرد و براي بهروزي هم‌وطنانش تلاش كند.

وزير راه و شهرسازي ادامه داد: موضوع ما انسان است؛ انساني كه علاقه‌مند باشد براي ايران‌شهر تلاش كند و تمام آن‌چه در توانش است را براي آسايش خود و ديگران به كار گيرد.

تاكيد آخوندي بر لزوم تغيير پارادايم‌ها و انگاره‌هاي جهاني

وي افزود: مدت‌هاست كه انديشه مي‌كنم اگر بخواهيم در پارادايم‌ها و انگاره‌هاي اصلي بازنگري كنيم آن بازنگري بايد از كجا شروع شود و در كدام قسمت برنامه‌ها بگنجد. اين موضوع فقط به دو حوزه مسكن و شهرسازي يا راه و ترابري و وزارت متبوع من بر نمي‌گردد اين مسئله كل ايران و جهان سوم و حتي جهان اول است كه نهايتا بايد ببينيم كجا بايستيم و اين بازنگري در كجا باشد.
آخوندي اظهار كرد: به نظر من جاي اين بازنگري در بحث شهروندي و پذيرفتن هويت و حق براي شهروند است. بحث‌هاي عمومي در اين زمينه صورت مي‌گيرد كه بايد جاي اين بحث‌هاي عمومي را به واقعيت بدهيم. همانطور كه جامعه‌شناسان مي‌گويند در ايران مشكلي كه داريم اين است كه مفاهيم بزرگ و پيچيده را به مسايل پيش‌پا افتاده تقليل مي‌دهيم.
وي افزود: شهروند يعني انساني كه حق مشاركت و تعيين سرنوشت دارد. انساني كه هم مسئوليت مي‌پذيرد و هم مسئوليت مي‌خواهد. وقتي اين حقوق را بررسي مي‌كنيم به پيچيدگي اين مفاهيم پي مي‌بريم. انسان را به يك كالا تقليل مي‌دهيم. در فرايند كالايي شدن شما مي‌توانيد انبارهاي بزرگ انساني درست كرده و اسم آن را پروژه توسعه مسكن بگذاريد اما آنجايي شهر است كه انسان‌ها در آن احساس رشد و بالندگي، دلبستگي و سرزندگي كنند و بتوانند در جهت ارتقاي كيفيت زندگي بكوشند.
وزير راه و شهرسازي بر اهميت كيفيت زندگي انسان‌ها تاكيد كرد و گفت: مي‌بينيد كه فاصله ميان آن‌چه هست و آنچه بايد باشد بسيار زياد است و نمي‌توان اسم ساختمان‌هاي موجود را مسكن گذاشت. بلكه خوابگاه‌هايي هستند كه شهروندان در آن رفت و آمد مي‌كنند.
وي بيان كرد: شهروندي مي‌خواهيم كه از مرحله توريست بودن عبور كند. توريست آمده است كه مدت كوتاهي در شهري باشد و برود ولي براي شهروند، آينده و كيفيت شهر مهم است چون خود را دلبسته آن‌جا مي‌داند.
عضو كابينه دولت و اميد افزود: وقتي اين مسايل را بررسي مي‌كنيم به خوبي در مي‌يابيم كه در شهرهاي موجود منافع آني بر منافع آتي غلبه مي‌كند و منابع زيستي براي دستيابي منافع آني هدر مي‌رود مانند تهران يا ديگر كلانشهرهاي ايران كه با مشكلات زيستي مواجه هستند.
وي خاطرنشان كرد: اگر شهر و كالبد را يك سازمان اجتماعي بدانيم آن وقت درخواهيم يافت كه شعار امسال اسكان بشر (فضاهاي عمومي براي همگان) كاملا با معناست.
آخوندي ادامه داد: اگر بخواهيم براي بازنگري به شهر از جايي شروع كنيم بايد به آن‌جايي برگرديم كه شهر را براي ايجاد يك سازمان اجتماعي بالنده مهيا مي‌كند. آن‌وقت تمام فضاهاي شهري اعم از مسكوني، اداري، تجاري، فضاي سبز، مذهبي و غيره به عنوان يك اصل در نظر گرفته مي‌شود و حق دسترسي به شهر نيز يكي ديگر از اصلي‌ترين مباحث قلمداد خواهد شد چرا كه در شهر معلول، پير، كودك، جوان و زن زندگي مي‌كنند كه حق دسترسي دارند.
وزير راه و شهرسازي با تاكيد بر اين‌كه نبايد شهر از از منظر فواره‌ها نگاه كرد گفت: شهر جايي است كه در ان اقتصاد جريان مي‌يابد مگر مي‌‌شود در شهر حيات علمي، اقتصادي و اجتماعي نباشد؟ شهر موجودي زنده و پيچيده است.
وي اظهار كرد: آن چه من بعد از اين ۳۶ سال فهميدم اين است كه اگر يك بازگشت بنيادين به انسان، شهروند و انديشه ايران‌شهري داشته باشيم و شهرهايمان را به عنوان ايران‌شهر طراحي كنيم تا همه به آن عشق داشته باشند و براي آباداني‌اش تلاش كنند در آن صورت است كه شهروندان بيش از نفع مادي شخصي احساس تعلق به شهر خواهند داشت.
وزير راه و شهرسازي با بيان اين‌كه مفهوم هويت يك بحث است و مفهوم بهره‌وري بيشتر از شهر يك بحث ديگر بيان داشت: به عنوان مثال بازار ميراث هويتي شهر است. فضاي فرهنگي و تاريخي ميراث يك ملت‌اند. مگر مي‌توانيم از مجموعه ناصري در تهران يا كريم‌خاني در شيراز بگذريم؟ اين‌ها ميراث ايران هستند.
وي ادامه داد: اگر بخواهيم چند نمونه را به عنوان ايران‌شهر بررسي كنيم و الگو قرار دهيم آنقدر زياد است كه در هر استان و شهري نمونه‌هاي ايران‌شهر فراوان است و براي انسان سخت است كه الگوي ايران‌شهر انتخاب كند اما اين شتاب ماشيني‌شدن باعث شد اين ميراث را فراموش كنيم. از ديدن ميراث ايران‌شهر در شهرهاي مختلف لذت مي‌بريم اما شوربختانه اين اتفاق افتاده كه شهرهاي ما به صورت بادكنكي بزرگ و از درون تهي شده‌اند.
آخوندي با بيان اين‌كه بايد از همه ميراث اقتصادي، معنوي، فرهنگي و مذهبي شهرهاي استفاده كنيم شعار امسال سازمان ملل براي روز جهاني اسكان بشر را يادآور شد و گفت: اهميت اين شعار در اين است كه از ساختمان شروع نمي‌شود بلكه از فضاهاي عمومي، احساس تعلق به شهر و حق انتخاب شهروندان نشئت مي‌گيرد. اگر فضايي فراهم شود كه مردم انتخاب اولشان مركز شهر باشد نه پيرامون شهر آن وقت اين اتفاق افتاده است كه احساس تعلق به شهر در شهروندان به وجود آمده باشد.
وزير راه و شهرسازي ادامه داد: آن‌هايي كه درباره بازآفريني شهري صحبت مي‌كنند خودشان براي زندگي به پيرامون شهر مي‌روند. هر وقت آن‌ها به محل زندگي خود احساس تعلق داشتند آن وقت مي‌توانيم بگوييم كه به مفهوم بازآفريني شهري رسيده‌ايم. تهران قديم كجاست؟ وضعيت فعلي ميدان شوش، دروازه غار، ميدان اعدام، بازار، پامنار و پاچنار به چه صورت است؟ اين‌ها نماد تهران قديم هستند. تمام ميراث معنوي ما در اين مناطق قرار دارد اما اين‌ها الان چه وضعيتي دارند؟ حتي ميراث جديد ما كجاست؟ ميدان بهارستان ظرف تحقق مشروطه‌خواهي كجاست؟

نظام حرفه و مهندسي در ايران بايد تغيير كند

وي بيان كرد: واقعا نياز به يك انگاره جديد داريم. اين‌ها حرف‌هاي روشن‌فكرانه نيست. من به دبير شورايعالي عالي معماري و شهرسازي گفتم بايد مفهوم بازآفريني شهري را جايگزين طرح جامع شهري كنيم. وظيفه اين طرح جامع اين است كه رياضي و منطق شهر را بيابد و با اعداد و ارقام سروكار دارد در حالي كه شهر موجودي زنده است بايد خلاقيت جايگزين اعداد و ارقام شود. مفهوم اين حرف اين است كه نظام حرفه و مهندسي در ايران تغيير كند. حتي نظام آموزش مهندسي ايران بايد تغيير كند به اين معنا كه از مرحله آموزش شروع شده و اين نظام تا مرحله حرفه و مديران دولتي بايد نوسازي شود.
آخوندي خاطرنشان كرد: وقتي از طرح جامع صحبت مي‌شود ديگر نبايد اين مسئله مد نظر باشد كه جمعيت آتي پيش بيني شده و به محدوده شهر اضافه شود. اساسا بايد انگاره شهرسازي عوض شود.
وي ادامه داد: البته اين اقدام دشوار است و انتظار نداريم طي دو يا سه سال انجام شود بلكه تغيير پارادايم زمان‌بر است. اگر اين اتفاق رخ دهد نظام حمل و نقل نيز متحول مي‌شود و ديگر اين شبكه حمل و نقل خودخواهانه را نداريم بلكه يك نظام حمل و نقل با امكان جابجايي انبوه و بدون آلايندگي را خواهيم داشت. مگر مي‌شود هم شورايعالي ترافيك و هم شورايعالي شهرسازي و معماري داشته باشيم؟ اين دو از يكديگر جدا نيستند و بايد يكپارچه ديده شوند.
آخوندي با تاكيد بر محوريت انسان در شهرسازي گفت: اصلي‌ترين مسئله ما بازنگري در نظام مديريت شهر است كه به تغيير نظام حكمروايي شهري مي‌انجامد. در اين صورت حكمروايي شهري فقط جمع آوري زباله نيست بلكه انسان‌ها با شاخص كيفيت زندگي سنجيده مي‌شوند.
وزير راه و شهرسازي افزود: در كنار شاخص‌هاي عيني شاخص‌هاي ذهني كه همان احساس هويت است نيز اهميت دارد. من منكر شاخص‌هاي عيني نيستم ولي اين شاخص‌هاي عيني هستند كه شهر را مي‌سازند.
آخوندي سپس موضوع مهم در دست اقدام وزارت راه و شهرسازي را يادآور شد و گفت: كاري كه در وزارت راه و شهرسازي با همكاري معاونت‌ مسكن و ساختمان و معاونت معماري و شهرسازي و دستگاه‌هاي تابعه اين وزارتخانه در حوزه مسكن در حال انجام است اين است كه ۱۰ نمونه طرح بازآفريني شهري را براي جايگزيني با طرح جامع شهر در دست طراحي داريم تا در شهرهاي بزرگ، متوسط و كوچك به عنوان الگو اجرا شود.
وي ادامه داد: اگر اين كار انجام شود اميدوارم يك پارادايم جديد در كيفيت زندگي شهروندان ايران را ايجاد كرده باشيم.
در اين مراسم علاوه بر معاونان وزير راه و شهرسازي، سفير ايران در كنيا (كشور مقر ستاد برنامه اسكان بشر ملل متحد هبيتات) نيز حضور داشت.