1. شرایط متقاضیان مسکن مهر چیست؟
براساس آئیننامه اجرائی ماده 1 قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرصه مسکن:
الف. فاقدین مسکن (افراد سرپرست خانواری که خود و افراد تحت تکفل آنان از تاریخ 1/1/1384 (تاریخ اجرای قانون برنامه چهارم توسعه) فاقد زمین مسکونی یا واحد مسکونی بوده و از تاریخ 22/11/1357 از هیچ یک از امکانات دولتی یا امکانات نهادهای عمومی غیردولتی مربوط به تأمین مسکن شامل زمین، واحد مسکونی و یا تسهیلات یارانهای خرید و یا ساخت واحد مسکونی استفاده نکرده باشند.
ب. متأهل و یا سرپرست خانوار
ج. دارای حداقل پنج سال سابقه سکونت در شهر مورد تقاضا
تبصره- افراد زیر میتوانند بدون شرط تأهل و بدون شرط سرپرست خانوار بودن در زمره متقاضیان واجد شرایط قرار گیرند:
- زنان خودسرپرست مشروط به داشتن حداقل 35 سال سن
- نخبگان علمی با معرفی بنیاد ملی نخبگان کشور
2. آیا میدانید اراضی شهری شامل چه نوع زمینهایی است؟
زمینهایی است که در محدوده و حریم شهرها و شهرکها قرار گرفته است.
3. آیا میدانید اراضی موات شهری به چه نوع زمینهایی اطلاق میشود؟
زمینهایی است که سابقه عمران و احیاء (قبل از تاریخ 5/4/58) نداشته باشد.
4. آیا میدانید اراضی بایر شهری چیست؟
زمینهایی است که سابقه عمران و احیاء داشته و به تدریج به حالت موات برگشته است اعم از آنکه صاحب مشخصی داشته یا نداشته باشد.
5. اراضی دایر شهری به کدام اراضی اطلاق میشود؟
زمینهایی است که آن را احیاء و آباد نمودهاند و در حاضر مورد بهرهبرداری مالک است.
6. منظور از اراضی دولتی چیست؟
کلیه زمینهای متعلق به دولت از قبیل ملی، موات، بایر و دایر تملک شده، خالصه، مستحدث، ساحلی و حریم که بنام دولت دارای سند بوده یا در جریان ثبت به نام دولت است. همچنین کلیه زمینهایی که طبق قوانین و مقررات و آراء کمیسیونهای مربوط ، ملی یا موات تشخیص گردیده اعم از آنکه بنام دولت ثبت شده یا نشده باشد. (ماده 13 قانون زمین شهری و ماده 33 آئیننامه اجرایی آن).
7. آیا میدانید اراضی ملی (شهری) چیست؟
اراضی که در اجرای ماده (2) "قانون حفظ و حمایت از منابع طبیعی و ذخایر جنگلی" یا ماده (56) "قانون حفاظت و بهرهبرداری از جنگلها و مراتع" یا ماده واحده "قانون تعیین تکلیف اراضی اختلافی موضوع ماده 56 قانون حفاظت و بهرهبرداری از جنگلها و مراتع" ملی تشخیص گردیده یا میگردد و پس از ورود به محدوده و حریم شهر به استناد ماده 10 قانون زمین شهری و ماده 20 آئیننامه اجرایی آن و ماده 6 اساسنامه سازمان ملی زمین و مسکن در اختیار وزارت راه و شهرسازی (سازمان ملی زمین و مسکن) قرار گرفته یا میگیرد.
8. نمایندگی دولت در اراضی دولتی شهری به چه سازمانی محول شده است؟
نمایندگی دولتی در مورد اراضی دولتی واقع در محدوده و حریم شهرها و شهرکها با "سازمان ملی زمین و مسکن" است.
9. آیا میدانید مالکیت اراضی موات شهری از آن کیست؟
کلیه زمینهای موات شهری اعم از آنکه در اختیار اشخاص یا بنیادها و نهادهای دولتی یا غیردولتی باشد در اختیار دولت جمهوری اسلامی است و اسناد و مدارک مالکیت گذشته ارزش قانونی ندارد. ادارات ثبت اسناد و املاک مکلفند به درخواست وزارت راه و شهرسازی اسناد آنها را بنام دولت صادر نمایند مگر آنکه از تاریخ 22/11/1357 توسط دولت واگذار شده باشد. (ماده 6 قانون زمین شهری ).
قبول تقاضای ثبت زمینهای موات از اشخاص مطلقاً ممنوع است و ادارات ثبت مکلفند قبل از پذیرش ثبت زمینها به نام اشخاص و ادامه تشریفات ثبتی زمینهای ثبت شده و افراز و تقسیم و تفکیک آنها، موافقت کتبی وزارت راه و شهرسازی را اخذ نمایند. (بند 10 ماده 19 آئیننامه اجرایی قانون زمین شهری).
10. نحوه واگذاری اراضی دولتی با کاربریهای عمومی به سازمان دولتی :
طبق ماده 100 از قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب 27/11/80 به وزارت مسکن و شهرسازی (سازمان ملی زمین و مسکن) اجازه داده میشود نسبت به واگذاری اراضی دولتی با کاربری عمومی (آموزشی، ورزشی، بهداشتی و فرهنگی) به سازمان دولتی ذیربط به قیمت تمام شده و بخش غیردولتی به قیمت کارشناسی روز به صورت اجاره به شرط تملیک (حداکثر بیست ساله) اقدام نماید.
11. آیا میدانید واگذاری اراضی با کاربری عمومی چگونه صورت میگیرد؟
واگذاری اراضی با کاربری عمومی (آموزشی، بهداشتی، ورزشی و فرهنگی) در قالب ماده 100 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت و دستورالعمل اجرائی ابلاغی و صرفاً در حد نیاز مصوب و حداکثر به مساحت پنج هزار (5000) مترمربع در محدوده و بیست هزار (20000) مترمربع در حریم شهرها است. ضمناً خرید فروش و واگذاری اراضی و واحدهای احداثی بلامعارض با کاربری تجاری با توجه به مقررات مربوط صرفاً از طریق انتشار آگهی و برگزاری مزایده در چارچوب قوانین و مقررات مربوط است.
12. آیا میدانید واگذاری اراضی با کاربری مذهبی چگونه صورت میپذیرد؟
واگذاری اراضی با کاربری مذهبی جهت احداث مسجد به استناد بند (الف) ماده (6) برنامه پنجساله پنجم توسعه در قبال ارائه طرح و اعتبار مصوب و ارائه مجوز از اداره اوقاف و امور خیریه با حفظ مالکیت دولت به صورت رایگان انجام می پذیرد.
تأمین 36 هزار هکتار اراضی دولتی برای نهضت ملی مسکن
او در خصوص میزان تامین زمین در طرحهای مختلف نهضت ملی مسکن گفت: تاکنون بالغ بر 52 هزار هکتار زمین را توانستهایم تأمین کنیم که 36 هزار هکتار آن واقع در حریم شهرها هستند که توانستیم آنها را به محدوده شهرها الحاق کنیم. یکی از سیاستهای دولت سیزدهم شهرک سازی است. اراضی که خارج از شهرها شناسایی و به عنوان یک شهرک مستقل برای سکونت در نظر گرفته میشود و تاکنون 16هزار هکتار در قالب شهرک سازی مصوبه از شورای عالی شهرسازی و معماری دریافت کرده است.
مدیرعامل سازمان ملی زمین و مسکن در پاسخ به اینکه چه میزان زمین مورد نیاز است گفت: همهی 4 میلیون مسکن در طرح نهضت ملی برای اراضی دولتی در نظر گرفته نشده است. آنچه که برنامهریزی شده این است که در برنامه اولیه 1 میلیون و200 هزار نفر باید در اراضی دولتی ساکن شوند و ما تاکنون برای بیش از این میزان تامین زمین انجام دادهایم. در ثبت نامی که در طرح نهضت ملی مسکن انجام شد، در بعضی مناطق بیشتر از میزان اعلامی زمین نیاز داریم که ملزم هستیم برای همه ثبت نام کنندگان تأمین زمین انجام شود.
این مقام مسئول افزود: اگر 1.2 میلیون واحد و 600 هزار شهرهای جدید که باید تأمین زمین آنها طی 4 سال انجام شود را حساب کنیم، با تراکم 40 واحد در هکتار حدود 45 هزار هکتار زمین مورد نیاز است که اکنون 36 هزار هکتار تأمین شده است. 23 هزار هکتار هم در مراحل الحاق قرار دارد.
او با اشاره به مشکلات تأمین زمین گفت: در برخی از شهرها دولت هیچگونه زمین دولتی وجود ندارد و اراضی مردمی هم، اراضی درجه یک و دو کشاورزی هستند که برای استفاده از آنها ممنوعیت قانونی داریم. در بعضی از شهرهای شمالی مانند رامسر و تنکابن و برخی از شهرهای دامنههای زاگرس مانند سنندج، نتوانستیم اراضی دولتی را به میزان متقاضیان شناسایی کنیم.
مالکی ادامه داد: یکی از راه حلهایی که در شهرهایی که دولت محدودیت تأمین زمین دارد، مشارکت با بخش خصوصی است که ممکن است بنیادها باشند یا مردمی که در آن شهرها اراضی در اختیار دارند. تاکنون 17 هزار هکتار با بخش خصوصی به توافق رسیدیم که مراحل را طی میکند تا بتوانیم از این اراضی استفاده کنیم. ما روشهای مختلف حتی خرید زمین را انجام میدهیم تا تأمین زمین انجام شود. تاکنون زمین مورد نیاز 371 هزار واحد ویلایی یا گروهی واگذار شده است. در شهرهایی که تقاضا با تأمین زمین نسبت مناسبی داشته باشد اولویت با ویلایی سازی است. در خراسان جنوبی و یزد بیشترین میزان ویلایی سازی انجام خواهد شد.
مدیرعامل سازمان ملی زمین و مسکن میگوید: به غیر از امکان خرید زمین، در قانون این امکان ایجاد شده که در صورت تامین سرانه شهر امکان تغییر کاربری زمینهای غیر مسکونی فراهم شده است. مسئله دیگر بازپسگیری اراضی است که در گذشته دولت واگذار کرده، اما هیچ پروژهای در آنها انجام نشده است. در قانون تاکید شده که این زمینها شناسایی و پس گرفته شوند.
مالکی گفت: تاکنون در سامانه نهضت ملی مسکن 4 میلیون و 500هزار خانواده ثبت نام کرده اند و شاید شرط محل سکونت باعث شده است در آن شهرها شرایط آنها به تایید برسد. زیرا یکی از الزامات این است که فردی که تقاضای زمین میکند باید 5 سال سابقه سکونت داشته باشد.